Czym jest regranting?

Regranting to angielskie określenie, używane w Polsce w brzmieniu oryginalnym, gdyż nie doczekało się na razie dobrego rodzimego odpowiednika. Opisuje ono mechanizm, w ramach którego środki otrzymane w formie dotacji (grantu) przez jeden podmiot są – także w formie grantów – przekazywane innym podmiotom. Pojęcie regrantingu przywędrowało do Polski na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku wraz z pomocą finansową z krajów zachodniej Europy, a przede wszystkim ze Stanów Zjednoczonych. Grant ma charakter finansowego wsparcia bezzwrotnego, służącego z reguły osiąganiu celów ważnych społecznie lub gospodarczo. Jeśli na przykład samorząd chce na swoim terenie zagospodarować dzieciom i młodzieży czas wolny po lekcjach, może ogłosić konkurs, w ramach którego przyzna dotacje organizacjom pozarządowym mającym najlepsze pomysły na realizację tego zadania.

W ramach regrantingu samorząd sam nie organizuje konkursów i nie rozdaje dotacji, ale znajduje partnera (operatora)  – organizację pozarządową – który w jego imieniu zajmuje się przygotowaniem konkursów dotacyjnych oraz przyznawaniem i rozliczaniem dotacji. Regranting stosowany przez samorząd jest formą outsourcingu zadań publicznych, czyli zlecania ich realizacji na zewnątrz, przez podmioty spoza sektora finansów publicznych. W wypadku regrantingu możemy mówić o podwójnym outsourcingu, dotyczącym bowiem realizacji projektów wspieranych dotacjami i jednocześnie obsługi procesu przyznawania tych dotacji.

mechanizm_regrantingu

Mechanizm regrantingu jest stosowany przez prywatne i publiczne instytucje grantodawcze w wielu krajach na świecie. W Polsce takie rozwiązania wykorzystuje lub wykorzystywało kilkanaście prywatnych fundacji wspierających działalność organizacji pozarządowych i aktywność obywatelską (np. Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności, Fundacja Batorego, C.S.Mott Foundation). Mechanizm regrantingu sporadycznie był także wykorzystywany przez administrację rządową w konkursach dotacyjnych organizowanych na przykład przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych lub w ramach tzw. funduszy norweskich i szwajcarskich. Od dwóch lat regranting wykorzystuje się w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich obsługiwanego przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. Na największą skalę regranting jest stosowany w ramach programu „Działaj Lokalnie” – sieć Ośrodków Działaj Lokalnie, realizujących regranting, liczy obecnie 60 członków. Obejmuje swoim zasięgiem 595 gmin i 128 powiatów w całej Polsce.

Instytucje publiczne w Polsce mogą stosować regranting od 2010 r., dzięki nowelizacji ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (zapis art. 16 ust. 7). Jednak sam dość ogólny zapis w ustawie okazał się w praktyce niewystarczający, aby upowszechnić regranting wśród samorządów terytorialnych. Z badań przeprowadzonych przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce wynikało, że duża część przedstawicieli samorządów w 2012 roku – po dwóch latach od pojawienia się zapisu o regrantingu w ustawie – w ogóle nie znała tego rozwiązania (M. Arczewska, „Raport z badania potrzeb i możliwości regrantingu w ramach projektu »Regranting jako sposób zwiększania zakresu, skali i efektywności realizacji zadań publicznych przez organizacje pozarządowe w gminie i powiecie«”, Warszawa, lipiec 2012). Brakowało wypracowanych i sprawdzonych narzędzi oraz procedur stosowania regrantingu przez JST, z których mogłyby skorzystać samorządy zainteresowane wdrażaniem tego rozwiązania. Tę lukę wypełnia Model regrantingu, czyli schemat wdrażania mechanizmu regrantingu w działaniach samorządów gminnych i powiatowych, sprawdzony w praktyce i wypracowany w ramach projektu „Regranting jako sposób zwiększania zakresu, skali i efektywności realizacji zadań publicznych przez organizacje pozarządowe w gminie i powiecie”, realizowanego przez Akademię Rozwju Filantropii w Polsce, w partnerstwie z samorządami doświadczonymi we współpracy z organizacjami pozarządowymi: Starostwem Powiatowym w Nidzicy oraz Gminą Miasto Biłgoraj, a także z partnerami regionalnymi: Nidzicką Fundacją Rozwoju „NIDA” oraz Biłgorajską Agencją Rozwoju Regionalnego S. A.. Więcej informacji o projekcie: http://regranting.filantropia.org.pl/?page_id=5

 

Wprowadzenie regrantingu wiąże się z licznymi korzyściami. Dla samorządów to przede wszystkim:

  • zmniejszenie obciążeń organizacyjnych i ludzkich związanych z przeprowadzeniem otwartych konkursów ofert, monitorowaniem i rozliczeniem wykorzystania przyznanych dotacji,
  • skuteczniejsze dotarcie z ofertą konkursów do różnych organizacji i środowisk,
  • lepsza jakość ofert składanych w konkursach,
  • pomnożenie środków przeznaczonych na realizację zadań publicznych dzięki potencjalnemu wkładowi ze strony operatora i grantobiorców,
  • efektywniejsze wykorzystanie środków przeznaczonych na zlecanie zadań publicznych,
  • budowanie dobrego wizerunku.

 

Korzyści dla organizacji pozarządowych – odbiorców grantów – są następujące:

  • lepsze dostosowanie warunków konkursu do specyfiki działania lokalnych organizacji,
  • prostsze procedury ubiegania się o dotacje i ich wykorzystania, a zatem łatwiejszy dostęp do dotacji,
  • większe wsparcie przy składaniu ofert i rozliczaniu przyznanych dotacji oraz przy realizacji dofinansowanych projektów,
  • większa pula środków przeznaczonych na dotacje.

 

Organizacje pozarządowe – operatorzy konkursów samorządowych – dzięki wprowadzeniu regrantingu zyskają:

  • możliwość prowadzenia konkursów ofert samorządu wiedzę i doświadczenie w zakresie regrantingu
  • możliwość pokrycia kosztów stałych prowadzonej działalności,
  • prestiż, uznanie, zaufanie.

 

Korzyści dla mieszkańców danego terenu to przede wszystkim:

  • więcej środków przeznaczonych na projekty realizowane w społeczności lokalnej,
  • więcej dobrych projektów służących mieszkańcom,
  • projekty w nowych obszarach, dotychczas nieobjętych otwartymi konkursami ofert,
  • silny lokalny operator, który może przyciągać dodatkowe środki zewnętrzne

 

 

PODRĘCZNIK REGRANTINGU

Podręcznik regrantingu, czyli jak wdrażać mechanizm regrantingu w samorządach gminnych i powiatowych. Modelowe rozwiązanie opracowane przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce„:

„Część pierwsza: Model regrantingu wraz z instrukcją stosowania” [pobierz .pdf]

okladka_1

„Część druga: Użyteczne wzory i przykłady dokumentów” [pobierz .pdf]

okladka_2

Podręcznik uzyskał pozytywną rekomendację Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.

 

FILM

spot:

wersja długa:

 

 

stopka