Dotacja inwestycyjna

 

 

Podstawy prawne stosowania

Dotacja inwestycyjna nie jest instrumentem współpracy określonym w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Podstawą do jej stosowania jest ustawa o finansach publicznych.

 

Opis mechanizmu

Z art. 221 ustawy o finansach publicznych wynika, że jeżeli samorząd zlecił organizacji pozarządowej wykonanie zadania publicznego, to może przyznać organizacji dodatkowo dotację na dofinansowanie inwestycji związanych z realizacją tego zadania. Mogą być to: budowa nowych obiektów budowlanych, remont istniejących, zakup lub wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych itp.

Organizacja otrzymuje np. zadanie polegające na prowadzeniu gminnego centrum wsparcia dla organizacji pozarządowych i występuje do samorządu o dodatkową dotację na adaptację budynku do potrzeb tego centrum. Jeżeli samorząd uzna celowość przyznania takiej dotacji, to przekazuje ją organizacji.

Podstawą przekazania środków jest umowa, która powinna określać:

  • szczegółowy opis zadania, w tym cel, na jaki dotacja została przyznana, i termin jego wykonania,
  • wysokość dotacji udzielanej podmiotowi wykonującemu zadanie i tryb płatności,
  • termin wykorzystania dotacji, nie dłuższy niż do dnia 31 grudnia danego roku budżetowego,
  • tryb kontroli wykonywania zadania,
  • termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji,
  • termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji, nie dłuższy niż terminy zwrotu dotacji określone w ustawie o finansach publicznych (15 dni).

Jeżeli zlecone zadanie należy do sfery pożytku publicznego, to dotacja jest przyznawana w trybach określonych w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Jeżeli zadanie nie należy do tej sfery, to tryb postępowania o udzielenie dotacji, sposób jej rozliczania oraz sposób kontroli wykonywania zleconego zadania określa w uchwale rada gminy, powiatu lub sejmik województwa.

 

Zastosowanie

Dotacja inwestycyjna jest mechanizmem marginalnie wykorzystywanym przez samorządy, co wynika z niejasności w interpretacji zapisów ustawowych. Podstawowa wątpliwość dotyczy sposobu przyznania dotacji inwestycyjnej. Zgodnie z ustawą o finansach publicznych dotacja inwestycyjna powinna być przyznana w trybach określonych w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Możliwy do zastosowania jest tryb otwartego konkursu ofert, ale wydaje się on racjonalny w sytuacji, w której nie ma zapotrzebowania na wydatki inwestycyjne związane z konkretnymi zadaniami publicznymi realizowanymi przez organizacje. Jeżeli jednak takie konkretne potrzeby są, np. organizacja realizująca zadanie zlecone przez JST stwierdzi, że do realizacji tego zadania niezbędne jest np. wyremontowanie budynku, to możliwy do zastosowania jest jedynie tryb pozakonkursowy. Ale zastosowanie tego trybu ogranicza radykalnie zakres inwestycji, zarówno pod względem finansowym (do 10 tys. zł), jak i czasowym (realizacja do 90 dni).

Niewykorzystywanie tego instrumentu wynika także z tego, że samorządy w ramach dotacji na realizację zadań publicznych, przyznawanych w otwartych konkursach ofert, dość często dopuszczają do tego, aby część dotacji została przeznaczona na uzasadnione koszty inwestycyjne. Nie jest to jednak mechanizm w pełni odpowiadający dotacji inwestycyjnej. Dotacja inwestycyjna może być bowiem jedynym rozwiązaniem stosowanym w sytuacji, w której organizacja, startując w otwartym konkursie ofert, nie przewidziała wydatków inwestycyjnych związanych z wykonaniem za-dania, a po rozpoczęciu lub w trakcie jego realizacji takie wydatki okazały się niezbędne.

 

Praktyczne wskazówki dotyczące wdrażania

Biorąc pod uwagę powyższe wątpliwości, najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest udzielanie dotacji inwestycyjnej w trybie pozakonkursowym bądź też, jeżeli realizowane zadanie nie należy do sfery pożytku publicznego, w trybie niewymagającym konkursu, określonym w uchwale organu stanowiącego JST. Takie rozwiązanie przyjęto np. w Wałczu, gdzie określono procedurę stosowania trybu pozakonkursowego, a w jej ramach przewidziano możliwość zastosowania dotacji inwestycyjnej. Niektóre JST przyznają dotację inwestycyjną w trybie otwartego konkursu ofert, wtedy w ogłoszeniu konkursowym powinno zostać wskazane zadanie publiczne, z którego realizacją jest związane przyznawanie dotacji. Są także samorządy, które w związku z ogólnikowością przepisów ustawowych określają w drodze zarządzeń organów wykonawczych wytyczne dotyczące stosowania dotacji inwestycyjnej.